หน้าที่ต่อทุกข์คือรู้ : หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 24 ต.ค. 2569

"ตัวสัมมาทิฏฐิเป็นความรู้แจ้งอริยสัจ 4 อริยสัจ 4 ก็คือเรื่องทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค แล้วก็ต้องรู้กิจต่อทุกข์ กิจต่อสมุทัย กิจต่อนิโรธ กิจต่อมรรค จะเรียนสิ่งเหล่านี้ สิ่งที่เรียกว่าทุกข์ ไม่ใช่ความทุกข์ทรมาน สิ่งที่เรียกว่าทุกข์ คือตัวขันธ์ 5 คือตัวทุกข์ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ คือตัวทุกข์ หน้าที่ต่อทุกข์คือรู้ ไม่ใช่ละ ฉะนั้นหน้าที่ของเรา รู้กายอย่างที่กายเป็น รู้เวทนา คือความรู้สึกสุขทุกข์ อย่างที่มันเป็น สุขทุกข์ในกาย สุขทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ในใจ อะไรเกิดขึ้นก็รู้เอา ก็เห็นสัญญาเกิดดับไป บังคับไม่ได้ ควบคุมไม่ได้ อย่างความจำ บางทีก็จำได้ บางทีก็จำไม่ได้ เป็นเรื่องปกติ มันไม่เที่ยง มันควบคุมไม่ได้ ไม่ใช่ตัวเราของเรา เห็นสังขาร ความปรุงดีปรุงชั่วทั้งหลาย อันนี้เป็นของมีเหตุมันเกิด หมดเหตุมันดับไป เราสั่งอะไรมันไม่ได้ ควบคุมมันไม่ได้ ตัวจิต ท่านเรียกตัววิญญาณ ก็คือสภาวะอันเดียวกัน เป็นสภาพธรรมที่ทำหน้าที่รู้อารมณ์ สิ่งที่เรียกว่าอารมณ์ ก็คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ทั้งหลาย ใจมีหน้าที่รู้ ถ้าเราภาวนาเรื่อยๆ เราก็ต้องรู้ตามหลักทฤษฎี สัมมาทิฏฐิภาคปริยัติก็คือ เราจะต้องภาวนาจนเห็นว่า ใจของเราก็ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาเหมือนกัน ทำกรรมฐานพุทโธๆ จิตจะหนีไป รู้ทัน จิตจะไปเพ่งคำว่าพุทโธก็รู้ทัน หรือไปเพ่งจิตที่ท่องพุทโธก็รู้ทัน หรือรู้ลมหายใจ จิตจะหนีจากลมหายใจก็รู้ จิตจะถลำไปเพ่งลมหายใจก็รู้ หัดรู้ตัวนี้ แล้วการภาวนาจะสั้นนิดเดียวเลย ถ้าทำไม่ได้ก็ไล่มาตั้งแต่รูป เวทนา สัญญา สังขาร ค่อยเข้ามาที่วิญญาณ แต่ถ้ากำลังเราพอ เราเห็นเข้ามาที่ตัววิญญาณ เห็นจิตที่จะหยั่งรู้อารมณ์ทางทวารทั้ง 6 ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง จิตหลงไปคิดก็รู้ จิตถลำลงไปเพ่งอารมณ์กรรมฐานก็รู้ นี้คือการฝึก เสร็จแล้วต่อไปในชีวิตจริง จิตเราจะไหลไปทางไหน เรารู้เอง รู้โดยไม่เจตนาจะรู้ อันนั้นถึงจะรู้จริง อย่างจงใจจะรู้ ยังรู้ไม่จริงหรอก ถ้าจงใจรู้จิตจะแน่นๆ คือถ้าสามารถเห็นจิตที่หยั่งลงไปได้ ทำได้ง่ายแล้ว" หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 24 ตุลาคม 2569