EP.435 วิธีป้องกันความผิดซ้ำ

วิดีโอ “EP.435 วิธีป้องกันความผิดซ้ำ” โดยคุณหมอประเวช ตันติพิวัฒนสกุล ได้สรุปแนวคิดและวิธีการเพื่อช่วยให้เราเรียนรู้จากความผิดพลาดและพัฒนาตนเองได้ดังนี้ครับ:

1. ปรับทัศนคติต่อความผิดพลาด (Mindset)

• มองความผิดเป็นการเรียนรู้: การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพต้องมีส่วนผสมของการทำผิดและทำถูก การทำถูกตลอดเวลาอาจหมายถึงเราไม่ได้เติบโตหรือก้าวออกจากพื้นที่เดิม (Comfort Zone) [01:14]
• กฎ 85%: สัดส่วนที่เหมาะสมในการเรียนรู้คือ ทำถูก 85% และทำผิด 15% หากทำผิดมากเกินไป (เช่น 30%) จะทำให้เสียกำลังใจและลดแรงจูงใจในการฝึกฝน [03:51]
• Growth Mindset vs Fix Mindset: * คนที่มี Growth Mindset จะเห็นความผิดพลาดเป็นโอกาสในการพัฒนา [17:59]
  • คนที่มี Fix Mindset จะมองความผิดเป็นเรื่องน่าละอายและสะท้อนถึงความด้อยความสามารถที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้ ทำให้ปิดกั้นการเรียนรู้ [15:16]

2. กลไกของสมองและความผิดพลาด

• ปฏิกิริยา 2 จังหวะ: เมื่อทำผิด วินาทีแรกทุกคนจะรู้สึกแย่เหมือนกัน แต่ในวินาทีถัดมา สมองจะแยกเป็นสองทาง: ทางหนึ่งคือพยายามทำความเข้าใจและแก้ไข (เรียนรู้ได้) อีกทางหนึ่งคือพยายามปกป้องตัวเองและปิดกั้น (เรียนรู้ไม่ได้) [09:51]
• ความยืดหยุ่นของสมอง (Neuroplasticity): สมองสามารถเปลี่ยนแปลงและเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต แต่การฝึกสมองไม่เหมือนการฝึกกล้ามเนื้อที่ทำท่าเดิมซ้ำๆ แต่ต้องอาศัย “ความแปลกใหม่และความท้าทาย” ที่ยากกว่าเดิมเล็กน้อยอยู่เสมอ [20:54]

3. วิธีปฏิบัติเพื่อป้องกันการทำผิดซ้ำ

• การทบทวนและสรุปบทเรียน: เมื่อเกิดความผิดพลาด ต้องมีกระบวนการวิเคราะห์ว่าผิดที่จุดไหน และจะปรับปรุงวิธีคิดหรือวิธีทำอย่างไรในครั้งหน้า [06:44]
• ก้าวเล็กๆ ในพื้นที่การเรียนรู้: เลือกเรื่องที่ต้องการแก้ไข แล้วฝึกฝนในระดับความยากที่พอเหมาะ (มีโอกาสผิด 15%) และทำอย่างสม่ำเสมอ [24:01]
• สื่อสารเพื่อตอกย้ำ: การบอกกล่าวหรือเขียนเรียบเรียงแนวทางการพัฒนาตนเองให้ผู้อื่นรับรู้ จะช่วยตอกย้ำระบบความคิดใหม่ในสมองและสร้างแรงกระตุ้นให้ทำให้สำเร็จ [25:43]

4. ปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ปมค้างใจ: บางครั้งความผิดซ้ำซากอาจเกิดจากปมในอดีตที่ทำให้เราสูญเสียความยืดหยุ่นทางอารมณ์ ซึ่งต้องอาศัยการเยียวยาจากภายในควบคู่ไปด้วย [29:16]
• การตัดสินใจ: ความผิดพลาดมักเกิดจากการตัดสินใจขณะสมองล้า หรือถูกกดดันด้วยเวลา ควรตัดสินใจเรื่องสำคัญในช่วงที่สมองสดชื่น และสร้างกฎเกณฑ์ง่ายๆ สำหรับเรื่องไม่สำคัญเพื่อประหยัดพลังงานสมอง [35:54]

สรุปสั้นๆ: หัวใจสำคัญของการไม่ทำผิดซ้ำคือการมี “สติ” ในการยอมรับความผิดพลาด ไม่ตำหนิตัวเองจนเกินไป แต่ให้นำความผิดนั้นมาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงภายใต้ความเชื่อว่าเราสามารถพัฒนาได้เสมอครับ